Page 143 - Demo

141Fig. 1. Mikelanxhelo, %u201cDavidi%u201d, 1501-1504, detaj Fig. 4. Leonardo da Vinci, %u201cAutoportret%u201d dhe %u201cNjeriu Vitrivian%u201dFig. 3. Leonardo da Vinci, %u201cVirgj%u00ebresha e shk%u00ebmbinjve%u201d, 1483-1486Rilindja e lart%u00ebPeriudha e Rilindjes s%u00eb lart%u00eb p%u00ebrb%u00ebn nj%u00ebkoh%u00ebsisht at%u00eb moment n%u00eb historin%u00eb e artit kur artist%u00ebt evropian%u00eb mund%u00ebn t%u00eb arrinin p%u00ebrsosm%u00ebrin%u00eb e bot%u00ebs klasike. Kjo u b%u00eb e mundur fal%u00eb p%u00ebrqendrimit fatlum t%u00eb nj%u00eb s%u00ebr%u00eb emrash epik%u00eb t%u00eb artit bot%u00ebror, thuajse n%u00eb t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn periudh%u00eb. Artist%u00eb si Leonardo, Mikelanxhelo, Rafaelo, Bramante, Xhorxhone e Ticiano, do ta ngrinin epok%u00ebn e tyre artistike n%u00eb Olimpin e artit bot%u00ebror. Kjo periudh%u00eb edhe sot konsiderohet si nj%u00eb nd%u00ebr periudhat m%u00eb t%u00eb lavdishme t%u00eb njer%u00ebzimit. Arti i tyre u bazua n%u00eb k%u00ebrkime t%u00eb pafundme, p%u00ebr t%u00eb arritur pik%u00ebn e p%u00ebrsosur t%u00eb takimit t%u00eb form%u00ebs me hap%u00ebsir%u00ebn. Shum%u00eb prej tyre shfaq%u00ebn karakterin e artistit policentrik, duke b%u00ebr%u00eb k%u00ebrkime dhe n%u00eb fusha t%u00eb tjera t%u00eb jet%u00ebs.Leonardo da Vin%u00e7i (Leonardo da Vinci) (1452-1519) %u00ebsht%u00eb nj%u00eb nga figurat m%u00eb emblematike dhe misterioze t%u00eb t%u00eb gjitha koh%u00ebrave. Ai njihet si %u201cgjeniu universal%u201d, pasi preku nga af%u00ebr artin pamor dhe shum%u00eb shkenca, ndikimi mbi t%u00eb cilat ndihet edhe sot. Ai nj%u00ebkoh%u00ebsisht u interesua dhe u mor me shpikje, piktur%u00eb, skulptur%u00eb, arkitektur%u00eb, muzik%u00eb, matematik%u00eb, inxhinieri, let%u00ebrsi, anatomi, gjeologji, botanik%u00eb, histori, dhe shum%u00eb shkenca e arte t%u00eb tjera. N%u00eb piktur%u00eb ai konsiderohet nj%u00eb nga mjeshtrit m%u00eb t%u00eb m%u00ebdhenj t%u00eb t%u00eb gjitha koh%u00ebrave. Stili i tij piktorik u zhvillua mbi perspektiv%u00ebn n%u00eb hap%u00ebsir%u00eb dhe sfumaton, personazhi shkrihet n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb natyrale me sfondin. Arritjet e tij ndikuan shum%u00eb e shum%u00eb breza artist%u00ebsh n%u00eb vazhdim. Disa nga veprat e tij m%u00eb t%u00eb njohura jan%u00eb %u201cXhokonda%u201d, %u201cDarka e fundit%u201d, %u201cMadona e shk%u00ebmbinjve%u201d etj. I vetmi artist q%u00eb rri pran%u00eb tij n%u00eb hierarkin%u00eb artistike %u00ebsht%u00eb bashk%u00ebkoh%u00ebsi i tij, Mikelanxhelo. Leonardo edhe sot konsiderohet si Njeriu Simbol i Rilindjes, gjenia e t%u00eb cilit, nd%u00ebrsa nd%u00ebrthur n%u00eb nj%u00eb harmoni mistike shkenc%u00ebn dhe artin, nuk njeh asnj%u00eb precedent n%u00eb historin%u00eb e njer%u00ebzimit. Fig. 2. Leonardo da Vinci, %u201cDarka e fundit%u201d, 1495-1498 RILINDJA E LART%u00cb ITALIANE 18